Vragen over de sluiting van de kwelders
Tijdens de Statenvergadering van 15 april hebben wij de mondelinge vragen van de FNP over de sluiting van de kwelders mee ingediend. Op 8 april werd bekend dat Rijkswaterstaat de kwelders bij Wierum en Ternaard had afgesloten.
Wat zijn kwelders?
Kwelders zijn natuurgebieden buiten de zeedijk, in het overgangsgebied tussen land en zee. Bij hoogtij lopen ze onder water, waardoor een dynamisch landschap ontstaat met planten die tegen zout water kunnen. De kwelders zijn bovendien belangrijke broed- en rustplaatsen voor vogels. Bij hoogtij trekken ze naar de hoger gelegen kwelders, bij laagtij zoeken ze voedsel langs de kust.
Daarnaast spelen kwelders een belangrijke rol in de kustbescherming. Ze dempen de kracht van golven en verminderen de impact van overstromingen. Omdat ze onderdeel zijn van de waterveiligheid, vallen ze onder het beheer van Rijkswaterstaat.
Jarenlange inzet van vrijwilligers
Vrijwilligers hebben zich jarenlang ingezet voor het behoud van de kwelders. Hoewel Rijkswaterstaat formeel beheerder is, werd dit beheer door geldgebrek lange tijd onvoldoende uitgevoerd. Vrijwilligers hebben in die periode veel werk verzet om de kwelders te behouden. Met resultaat! In 2024 plaatste Rijkswaterstaat rijsdammen, waardoor de kwelders weer konden groeien.
Sluiting zonder overleg
Op 8 april meldde Omroep Fryslân dat Rijkswaterstaat de kwelders bij Wierum en Ternaard had afgesloten. Niet alleen tijdens het broedseizoen, maar voor het hele jaar. Vrijwilligers die zich jarenlang hadden ingezet voor het gebied en nog steeds afval opruimden, mochten plotseling niet meer naar binnen.
Dat de kwelders tijdens het broedseizoen worden afgesloten, begrepen de betrokkenen goed. Maar een sluiting voor het hele jaar, zonder duidelijke uitleg, was voor hen niet te begrijpen. Ook de manier van communiceren liet te wensen over.
Reactie van de gedeputeerde
Onze gedeputeerde, Matthijs de Vries (ChristenUnie), gaf aan dat de provincie niet bevoegd is om te beslissen over de afsluiting van de kwelders. Dat is de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat. Wel benadrukte hij dat de communicatie van Rijkswaterstaat beter had gemoeten, en dat dit signaal aan hen wordtdoorgegeven.
Vervolgvragen
Op 6 mei stelden de FNP, ChristenUnie en PvdA vervolgvragen. Aanleiding was een artikel van 1 mei waarin stond dat Rijkswaterstaat ook sprak over sluiting van de Boschplaat op Terschelling. Op 15 april had de gedeputeerde nog aangegeven dat er geen andere afsluitingen bekend waren. Dit laat zien dat Rijkswaterstaat nog geen gehoor heeft gegeven aan de oproep tot betere en transparantere communicatie.
Samen leven met de natuur
Het sluiten van natuurgebieden zonder overleg heeft grote impact op de gemeenschappen rondom die gebieden. De ChristenUnie vindt het belangrijk dat we samen leven mét de natuur, en dat mensen verantwoordelijkheid nemen in de omgang met kwetsbare gebieden. Vrijwilligers laten dit dagelijks zien door hun inzet voor het onderhoud van de kwelders.
Er is begrip voor tijdelijke afsluiting tijdens het broedseizoen. Maar dan moet wel helder worden uitgelegd waarom dat nodig is, en moet dit gebeuren in overleg met de betrokken gemeenschappen. Draagvlak ontstaat door duidelijkheid. De mensen in het gebied waren helemaal niet tegen een sluiting tijdens het broedseizoen. Maar als niet kan worden uitgelegd waarom een jaarronde sluiting nodig is en dit zonder overleg wel gebeurd, roept dat terecht vragen op.
