Statenvergadering februari: Regionaal mobiliteitsprogramma
Tijdens de Statenvergadering van vandaag stond de actualisatie van het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP 2.0) centraal. De ChristenUnie staat in grote lijnen positief tegenover de startnotitie, maar benadrukte dat mobiliteit meer is dan asfalt en dienstregelingen.
Voor de ChristenUnie gaat mobiliteit over meedoen. Over toegang tot werk, zorg, kerk, familie en vereniging. Daarom stelden wij in het debat de principiële vraag: zien wij mobiliteit als een puur infrastructurele opgave, of als een essentiële randvoorwaarde voor deelname aan de samenleving?
Uit eerder onderzoek blijkt dat circa 26.000 huishoudens in Fryslân risico lopen op vervoersarmoede. Voor veel inwoners is de auto geen luxe, maar noodzaak, terwijl het openbaar vervoer in delen van onze provincie geen volwaardig alternatief biedt. In de startnotitie voor RMP 2.0 wordt vervoersarmoede vooral als sociaal-maatschappelijk vraagstuk gezien. De ChristenUnie begrijpt dat de provincie geen inkomensbeleid voert, maar wij vinden dat dit thema niet buiten beeld mag raken.
Daarom dienden wij de motie “Vervoersarmoede verankeren in RMP 2.0” in. Met deze motie vragen wij het college om bij de verdere uitwerking van het mobiliteitsbeleid expliciet aandacht te houden voor betaalbaarheid en toegankelijkheid van vervoer. Bijvoorbeeld bij nieuwe OV-concessies, mobiliteitshubs en bereikbaarheidskeuzes. Ook vragen wij om samen met gemeenten te verkennen waar provinciale instrumenten kunnen helpen om knelpunten te verminderen. Het voorstel is met een brede meerderheid aangenomen.
Daarnaast vroegen wij aandacht voor de invoering van het zogeheten OVpay-systeem in de noordelijke provincies Groningen en Drenthe. In deze provincies kunnen reizigers sinds 1 januari 2026 in bus en trein in- en uitchecken met hun betaalpas of telefoon, waarbij ook kortingsregelingen via dit systeem worden aangeboden. Fryslân werkt op dit moment nog met het bestaande OV-chipkaartsysteem.
Wij hebben het college gevraagd wat dit mogelijke systeemverschil betekent voor Friese reizigers, zeker voor mensen die provinciegrenzen oversteken. Ontstaan er verschillen in gebruiksgemak of in kortingsmogelijkheden? En krijgt eenvoud en toegankelijkheid van betalen een duidelijke plek in de verdere uitwerking van RMP 2.0?
De ChristenUnie steunt de ambities op het gebied van verduurzaming, zoals volledig emissievrij busvervoer. Ook pleiten wij voor versterking van het fietsnetwerk en slimmer gebruik van vaarwegen voor goederenvervoer. Niet alles hoeft immers over de weg.
Voor ons is RMP 2.0 geslaagd als het niet alleen kijkt naar infrastructuur, maar ook naar mensen. Mobiliteit is geen doel op zich, maar een middel om mee te kunnen doen in Fryslân.
